Biện pháp xử lý bệnh nứt thân xì mủ trên cây ăn quả

Mỗi mùa mưa đến, bà con trồng cây ăn quả lại đứng trước nhiều thách thức do dịch hại phát sinh, trong đó bệnh nứt thân xì mủ, thối gốc là một trong những đối tượng nguy hiểm nhất trên các loại cây như sầu riêng, cam, bưởi, chôm chôm… Bệnh không chỉ gây suy yếu cây trồng, giảm năng suất mà còn có thể dẫn đến chết cây hàng loạt nếu không được xử lý kịp thời.

Nguyên nhân hình thành bệnh

• Bệnh xì mủ chủ yếu do nấm Phytophthora spp. gây ra. Đây là nhóm nấm có sức sống rất bền, tồn tại lâu trong đất, tàn dư cây trồng, dễ lây lan qua nguồn nước tưới hoặc mưa kéo dài.

• Điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển là ẩm độ cao, nhiệt độ 25–35°C, đặc biệt trong giai đoạn đất bị ngập úng hoặc vườn rậm rạp, kém thoát nước.

• Trên từng loại cây ăn quả, nấm gây hại có thể khác nhau: ở cây có múi thường gặp Phytophthora palmivora, Phytophthora nicotianae, còn trên cây sầu riêng phổ biến nhất là Phytophthora palmivora.

Triệu chứng nhận biết

• Giai đoạn đầu: xuất hiện những vết loang sẫm màu, vỏ thân ẩm ướt bất thường.

• Giai đoạn tiến triển: vỏ cây bị nứt, chảy nhựa màu nâu đen, có mùi hôi nhẹ. Khi cạo ra thấy lớp gỗ bị thâm đen.

• Hậu quả: cây bị vàng lá, kém phát triển, quả non dễ rụng. Nếu vết bệnh lan vòng quanh thân sẽ làm cây khô héo và chết nhanh.

Biện pháp xử lý khi cây đã nhiễm bệnh

1. Vệ sinh vết bệnh: dùng dao bén cạo bỏ phần vỏ bị xì mủ cho đến khi thấy lớp gỗ khỏe, sau đó rửa sạch bằng nước.

2. Khử trùng: quét dung dịch có chứa hoạt chất gốc đồng hoặc chế phẩm sinh học lên vết thương để ức chế nấm.

3. Tăng sức đề kháng cho cây: kết hợp bón phân hữu cơ hoai mục, phân vi sinh, tránh lạm dụng phân hóa học gây yếu rễ.

4. Phun – tưới bổ sung: với cây bị nặng, ngoài xử lý tại chỗ, có thể phun thêm chế phẩm sinh học toàn tán hoặc tưới gốc để diệt nguồn nấm trong đất.

Biện pháp phòng ngừa lâu dài

• Chọn giống kháng bệnh: ưu tiên gốc ghép có tính chống chịu, như Citrange Troyer (cây có múi) hoặc một số giống sầu riêng có khả năng kháng Phytophthora.

• Cải tạo đất và thoát nước tốt: đào rãnh, nâng liếp để tránh ngập úng. Định kỳ bón vôi để ổn định pH đất và tiêu diệt mầm bệnh.

• Tỉa cành, tạo tán: giúp vườn thông thoáng, giảm ẩm độ, hạn chế môi trường thuận lợi cho nấm.

• Quản lý dinh dưỡng hợp lý: kết hợp phân hữu cơ, phân vi sinh với phân hóa học. Bón bổ sung nấm Trichoderma, Bacillus để đối kháng tự nhiên với Phytophthora.

• Hạn chế làm tổn thương thân rễ: tránh cày xới sâu trong mùa mưa, không gây vết thương cơ học cho cây.

Giải pháp sinh học an toàn – Bio3T

Để nâng cao hiệu quả phòng trị và đảm bảo an toàn cho môi trường, bà con có thể sử dụng chế phẩm sinh học Bio3T. Sản phẩm được chiết xuất từ thảo mộc kết hợp chitosan, có khả năng:

• Ức chế mạnh nấm Phytophthora, giảm nhanh tình trạng nứt thân xì mủ.

• Tăng sức đề kháng tự nhiên cho cây trồng.

• An toàn cho người sử dụng, không gây ô nhiễm đất và nguồn nước.

Bà con có thể quét trực tiếp Bio3T lên vết cạo, kết hợp phun lá hoặc tưới gốc để tiêu diệt nguồn bệnh tiềm ẩn trong đất, từ đó bảo vệ vườn cây một cách toàn diện và bền vững.